الگوى طرح درس سالانه چیست؟
طرح درس سالانه یا طرح درس کلى عبارت از این است که محتواى یک ماده درسى بر اساس هدف و براى یک سال آموزشی، به مراحل و قدمهاى مناسب و مشخص تقسیم شود. براى تهیه چنین طرحی، باید در ابتداى هر سال تحصیلى بر اساس اصول معین، بین هدفهاى آموزشى و برنامهٔ هفتگى ترتیبى اتخاذ شود که مجموعه فعالیتهاى آموزشى بموقع و بدون وقفه در طول یک سال تحصیلى اجرا شود.
مراحل طرح درس سالانه
گام نخست:
تهیه تقویم طرح. تقویم طرح را مىتوان براى یک سال تحصیلى یا سه دورهٔ سه ماهه، با محاسبهٔ تعداد هفتهها، روزها و ساعتهایى که در طول سال تحصیلى براى تدریس درس مورد نظر پیشبینى شده است، محاسبه و تنظیم کرد. محاسبه بر اساس تقویم سالانه انجام مىگیرد؛ مثلاً اگر براى درس ریاضى کلاس چهارم ابتدایى هفتهاى سه ساعت در سه جلسه منظور شده باشد، مجموع جلسات در هر ماه ۱۲ جلسه یا ۱۲ ساعت و در طول سه ماههٔ اول، ۳۶ جلسه بدون احتساب تعطیلات رسمى و ایام امتحان و غیره خواهد بود. اگر تعطیلات رسمى از روى تقویم سالانه استخراج و ایام امتحان و تعطیلات احتمالى نیز پیشبینى شود و از کل جلسات سه ماهه حذف شود، زمان تدریس خالص و مفید سه ماهه باقى خواهد ماند.
گام دوم:
تقسیم محتواى درس یا هدفهاى آموزشى بر زمان خالص یا مفید تدریس. ابتدا بهتر است محتواى درس یا هدفها و سایر فعالیتهاى آموزشى با احتساب فرصت لازم براى تمرین و مرور درس به سه دورهٔ سه ماهه تقسیم شود (بهتر است کل محتواى کتاب یا مادهٔ درسى در طول سال بر اساس ۵-۲ و ۵-۲ و ۵-۱ در سه ماهههاى اول، دوم و سوم تقسیم شود؛ زیرا در سه ماهه سوم- به علت تعطیلات نوروزی، شروع امتحانات و عوامل دیگر- عملاً زمان تدریس محدودتر خواهد بود.) و سپس محتواى فصلها و مباحث، هدفها و سایر فعالیتهاى در نظر گرفته شده در طول هر سه ماه، به واحدهاى کوچکتر درسى یا محتواى متناسب با تکتک جلسات آموزشى تقسیم شود.
گام سوم:
تعیین هدف ویژه تدریس در هر جلسه. در این قسمت، معلم باید با توجه به مجموعه فعالیتهاى در نظر گرفته شده و محتواى درس، هدف ویژه تدریس خود را در هر جلسه مشخص کند.
گام چهارم:
تعیین و پیشبینى فعالیتهاى دیگر آموزشى خارج از مدرسه که براى تقویت یادگیرى شاگردان مىتواند مؤثر باشد.
